سيد محمد على ايازى

131

مصحف امام على ( ع ) ( فارسى )

آنچه درباره متشابهات گفته شد ، پيش از اين درباره ناسخ و منسوخ يا شأن نزول هم گفته شد و توضيحات آن آورده شد . نمونه روشن آن روايتى است از حضرت در مورد آيه الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى ( طه / 5 ) كه ايشان مىفرمايد : منظور از مستقر بودن بر تخت و سرير ، احاطه خداوند بر تدبير و استعلاى امور است از اين رو گمان نشود كه عرش خداوند مانند تخت پادشاهان است . عرش بلكه خداوند مركز تدبير امور است . « 1 » بنابر اين با توضيحاتى كه داده شد ، ذكر محكمات و متشابهات در مصحف امام از سنخ تفسير و تأكيد و توضيح نقاط مبهم قرآن مانند : بيان تأويلات و جمع ميان ناسخ و منسوخ و توضيح و تفصيل آيات متشابه با استمداد از آيات محكم است . افزون بر توضيحى كه در مورد چگونگى مصحف امام نسبت به محكم و متشابه عرضه شد ، حتى اگر دليلى بر چگونگى مصحف امام نداشتيم ، گزارشهاى ديگرى كه در زمينه تفسير و تأويل آن حضرت نقل شده ما را به چگونگى روشن حضرت در باب محكم و متشابه دلالت مىكند . در سراسر روايات تفسيرى كه از ايشان يا از ائمه اهل بيت نقل شده است ، به دست مىآوريم ، مصحف امام با اتخاذ روش قرآن به قرآن به تفسير و توضيح كلمات و آيات روى آورده و بيش از آنكه چندين قرن بگذرد تا اين روش زواياى آن مشخص و در نهايت تثبيت شود ، مورد توجه و عمل امام امير مؤمنان عليه السّلام بوده است . « 2 »

--> ( 1 ) - حويزى ، تفسير نور الثقلين ، ج 3 / 369 - 370 . اين مطلب از چند روايت برگرفته شده است . نك : حديث 17 ، 26 ، 28 ، 29 . قم ، مطبعة الحكمة ، تحقيق سيد هاشم رسولى محلاتى ، بىتا . ( 2 ) - براى مراجعه به اين نمونه‌ها از روايات امام نك : قبانچى مسند امام على ، ج 2 / 11 - 333 .